Avukat Ayyıldız Açıkladı: Çocuk Suçlarında İhmal ve Denetim Kritik Rol Oynuyor

Son dönemde çocuk yaşta bireylerin karıştığı ağır suçların kamuoyunda daha sık gündeme gelmesi, hem toplumsal hem de hukuki açıdan tartışmaları beraberinde getirdi. Avukat Merve Ayyıldız, çocukların suça sürüklenmesi ve yargılama süreçlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Avukat Ayyıldız, hukuk sisteminin çocuğu “suçlu” olarak değil, korunması ve topluma kazandırılması gereken bir birey olarak gördüğünü belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Cezalandırma Değil, "Islah ve Yeniden Kazandırma" İlkesi Hukuk sistemimiz, suça karışan çocuğu bir "suçlu"dan ziyade, korunması ve topluma kazandırılması gereken bir birey olarak görür. Bu nedenle ağır suçlarda bile yetişkinlerden farklı bir yargılama rejimi uygulanır.
Çocuk Mahkemeleri: Yargılama, çocuğun psikolojisini bozmayacak daha özel bir ortamda ve uzmanların (psikolog, pedagog) katılımıyla yapılır.
İnfaz Rejimi: Ağır suç işleyen çocuklar, yetişkin cezaevlerinde değil, çocuk eğitimevlerinde veya çocuk kapalı infaz kurumlarında tutulur. Burada amaç, dış dünyadan koparmak değil, eğitimle rehabilite etmektir.”
Avukat Ayyıldız, çocukların suça sürüklenmesinde yalnızca bireysel değil, toplumsal ve ailesel etkenlerin de önemli rol oynadığını vurguladı:
“Suçun Şahsiliği vs. Toplumsal İhmal
Hukukçular son dönemdeki artışı değerlendirirken sadece bireysel suça odaklanmazlar. Bir çocuğun ağır bir suça karışması genellikle zincirleme bir ihmalin sonucudur.
Denetim Görevi: Devlet ve aile, çocuğun suça sürüklenmesini önlemede pozitif yükümlülük altındadır.
Koruyucu Tedbirler: Riskli durumlarda Çocuk Koruma Kanunu kapsamında eğitim, danışmanlık ve barınma gibi önleyici tedbirlerin uygulanması gerekir.”
Toplumda oluşan “cezasızlık” algısına da değinen Ayyıldız, bunun hukuki gerçeği yansıtmadığını ifade etti:
“Cezasızlık Algısı ve Caydırıcılık Tartışması
Ağır suçlarda çocuklara uygulanan yaş indirimleri nedeniyle ‘ceza almıyorlar’ yönünde yanlış bir algı oluşabiliyor. Oysa çocuklar ceza almaktadır; yalnızca bu cezalar yetişkinlere göre 1/3 ile 1/2 oranında indirilmektedir.”
Çocuklarda cezai sorumluluk yaş gruplarına göre değişiyor
Açıklamaya göre Türk Ceza Kanunu kapsamında:
0-12 yaş grubunda çocukların cezai sorumluluğu bulunmazken, yalnızca koruyucu ve destekleyici tedbirler uygulanabiliyor.
12-15 yaş grubunda çocuğun algılama ve yönlendirme yeteneği adli değerlendirmeye tabi tutuluyor; bu durumda indirimli ceza veya güvenlik tedbirleri gündeme geliyor.
15-18 yaş grubunda ise cezai sorumluluk kabul edilmekle birlikte, yaş nedeniyle zorunlu indirim uygulanıyor ve cezalar çocuklara özel infaz kurumlarında infaz ediliyor.
Avukat Ayyıldız ayrıca ailelerin sorumluluğuna dikkat çekerek, cezai değil ancak hukuki ve tazminat sorumluluğu doğabileceğini ifade etti:
“Veliler, çocuklarının başkalarına verdiği zararlardan Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu kapsamında sorumlu tutulabilir. İhmal veya denetim eksikliği varsa maddi ve manevi tazminat yükümlülüğü doğabilir.”
Son olarak, tehlikeli araçlara erişim konusuna da değinen Avukat Ayyıldız, silah ve benzeri unsurların çocukların ulaşabileceği şekilde bırakılmasının ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini belirtti.