Duyanları Şaşırtan Efsane: Bu Hikâyenin Sonu Kıyamete Çıkıyor

Elazığ’ın tarihi simgelerinden Harput Kalesi, yüzyıllardır dimdik ayakta duran görkemli yapısıyla ziyaretçilerini geçmişin izlerinde bir yolculuğa çıkarıyor. Urartular dönemine kadar uzanan tarihiyle dikkat çeken kale, mimari özelliklerinin yanı sıra hakkında anlatılan efsanelerle de adından söz ettiriyor.
Harput’un yalçın kayalıkları üzerine kurulan ve geçmişi milattan önce 8. yüzyıla, Urartular dönemine uzanan Harput Kalesi; Perslerden Bizans’a, Anadolu Türk Beyliklerinden Selçuklu ve Osmanlı’ya kadar birçok medeniyetin hakimiyetine tanıklık etti.
Kalenin bugüne ulaşan bölümlerinin önemli bir kısmı ise Artuklular döneminde gerçekleştirilen onarımlara dayanıyor. Günümüzde dış surlarının büyük bölümü ayakta olmasa da kale içerisinde hastane, tahıl ambarı, darphane, su sarnıcı, cephanelik, cami ve çeşitli sivil yapılara ait izler bulunuyor.
KALEYE “SÜT KALE” ADINI VEREN EFSANE
Harput Kalesi’ni diğer tarihi yapılardan ayıran en dikkat çekici unsurlardan biri ise hakkında anlatılan efsaneler.
Rivayete göre kalenin inşa edildiği dönemde bölgede büyük bir su sıkıntısı yaşanıyordu. Halk günlük ihtiyaçları için dahi su bulmakta zorlanırken, kalenin duvarlarında kullanılacak harcı hazırlamak için gerekli suyun temini de büyük bir sorun haline geldi.
Efsaneye göre kaleyi yaptıran hükümdar, bu soruna çözüm bulmak amacıyla sahip olduğu çok sayıdaki sağımlık hayvanın sütünden yararlanılmasını emretti. Böylece kalenin harcının sütle karıldığı rivayet edildi.
Duvarlarının beyaz rengi ve sağlamlığı da bu inanışla ilişkilendirilirken, kale zamanla halk arasında “Süt Kale” adıyla anılmaya başladı.
BİR GÜĞÜM VE TEK BİR KIL...
Harput Kalesi hakkında anlatılan efsaneler bununla da sınırlı değil.
Halk arasında kalenin içerisinde çok sayıda gizli dehliz bulunduğuna inanılıyor. Bu dehlizlerden birinde ise bir güğümün tavana tek bir kıl ile bağlandığı ve o kıl koptuğunda güğümün yere düşerek kalenin yıkılacağı rivayet ediliyor.
Bu anlatı, Harput Kalesi’nin yöre halkının zihnindeki sarsılmaz ve güçlü imgesini de ortaya koyuyor.
 “SÜT KALE YIKILDI MI?”
Harput Kalesi’yle ilgili en dikkat çekici söylencelerden biri ise kıyametle ilişkilendiriliyor.
Rivayete göre kalenin gizli dehlizlerinden birinde, hazinelerin arasında güzeller güzeli bir kız yaşıyor. Büyülendiğine inanılan kız, altın bir taht üzerinde uyuyor ve yılda yalnızca bir kez gözlerini açarak üç soru soruyor:
“Süt Kale yıkıldı mı?”
“Katırlar yavruladı mı?”
“Dere Hamamı’nın yerinde yeller esiyor mu?”
Efsaneye göre bu olayların gerçekleşmesi dünyanın sonunun geldiğine ve kıyametin kopacağına işaret ediyor. Söylencenin yörede o kadar yaygın olduğu anlatılıyor ki, zaman zaman kalenin içerisinde bu kızın sesini duyduğunu söyleyenlerin olduğu da rivayet ediliyor.
TARİH VE EFSANE AYNI KALEDE BULUŞUYOR
Yüzyıllardır Harput’un zirvesinde kenti seyreden Harput Kalesi, yalnızca tarihi geçmişiyle değil, etrafında oluşan efsanelerle de Elazığ’ın kültürel hafızasında önemli bir yer tutuyor.
Urartulardan günümüze uzanan tarihi, farklı medeniyetlere ait izleri ve dilden dile aktarılan söylenceleriyle Harput Kalesi, Elazığ’ı ziyaret edenlerin mutlaka görmek istediği tarihi mekanlar arasında yer alıyor.
Kalenin gerçekten sütle karılan harçla inşa edilip edilmediği ise yüzyıllardır olduğu gibi bugün de merak konusu olmaya devam ediyor. Belki de Harput’u ziyaret edenleri en çok düşündüren soru, efsanelerdeki o cümle olacak:
“Süt Kale yıkıldı mı?”