KIRMIZI DOSYA’DA KEBAN GÜNDEMİ: “ÇEVRE KATLİAMI YAŞANIYOR”

Manşet 23 Genel Yayın Yönetmeni Zülfü Bal ile Araştırmacı Gazeteci Erkan Köse’nin hazırlayıp sunduğu “Kırmızı Dosya” programında, Keban’daki 20 yıllık maden ruhsatı ve çevre kirliliği iddiaları gündeme taşındı. Programda, maden sahasından kaynaklandığı öne sürülen atıkların toprağa, su kaynaklarına ve Fırat Nehri’ne ulaştığı iddiaları ele alınırken, yetkili kurumlara ve firma yetkililerine inceleme çağrısı yapıldı.

ZÜLFÜ BAL: “YEREL DEĞİL, ULUSLARARASI BİR PROBLEMDEN BAHSEDİYORUZ”
Keban ilçesindeki maden sahasına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Manşet 23 Genel Yayın Yönetmeni Zülfü Bal, söz konusu alanın Eti Maden döneminden kaldığını ve yaklaşık 7 bin 500 dönümlük alanın 2006 yılında ruhsatlandırıldığını belirtti.
Bal, “Olay şu değerli izleyiciler: 20 yıllık bir ruhsat… Keban ilçemizde, madenleriyle ünlü, balıkçılığıyla gerçekten sadece Türkiye’nin değil, Avrupa’nın ve dünyanın göz bebeği olan Fırat Nehri’mizin bulunduğu Keban ilçesinde, Eti Maden döneminden kalan yaklaşık 7 bin 500 dönüm civarındaki bir alan, 20 yıl önce, 2006 yılında bir firma tarafından ruhsatlandırıldı. Firmanın güncel ortakları yüzde 50 Yeni Köprü firması, yüzde 50 ise Avustralyalı” ifadelerini kullandı.
Maden sahasındaki atıkların çevreye yayıldığını öne süren Bal, “Burada 20 yıldır arsenik, kükürt, çinko ve atıklar toprağa karışıyor, suya karışıyor, dereye karışıyor, dereyle beraber Fırat’a karışıyor. Aslında yerel değil, aslında ulusal da değil, uluslararası bir problemden bahsediyoruz” dedi.
Köylüler, balıkçılar ve muhtarlarla görüştüklerini belirten Bal, “Köylüler şikâyetçi. Konuştuk. Balıkçılarımız şikâyetçi. Köy muhtarları şikâyetçi. Konuştuk. Bu konuyu detaylandıracağız” diye konuştu.
Bal, maden sahasındaki atıklara ilişkin ise “20 yıldır ruhsat Yeni Köprü firmasında, Avustralyalı ortaklı. Bu zehirli maddeleri, atıkları temizlemesi gereken Yeni Köprü firması ısrarla temizlemiyor” iddiasında bulundu.
“ATIKLARIN FIRAT’A KARIŞTIĞINI GÖRÜNTÜLEDİK”
Sahadaki görüntülere de dikkat çeken Bal, “Dağ taş beyaz, arsenik rengi… İnanılmaz bir cüruf, atık. Bunların dereler ve yağmur suyu vasıtasıyla Fırat’a karıştığını görüntüledik” dedi.
Kurşunkaya Muhtarı Uğur Bey’in ifadelerini de aktaran Bal, “Tarım yapamıyoruz, hayvancılık yapamıyoruz. Köylerimiz boşalıyor. Meyve yiyoruz arsenikli, balık yiyoruz çinkolu, kurşunlu” sözlerine yer verdi.
ZÜLFÜ BAL’DAN BAKAN MURAT KURUM’A ÇAĞRI
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a da çağrıda bulunan Bal, “Sayın Murat Kurum, Elazığlılar sizi gerçekten çok seviyor. En az bir Elazığlı kadar Elazığ’a güzel işler yaptınız, ülkemize de çok güzel işler yaptınız, yapmaya devam ediyorsunuz” dedi.
Bal, çağrısını şu sözlerle sürdürdü:
“Sayın Murat Kurum, lütfen sesimizi duyun. Lütfen Keban halkının sesini duyun. Keban halkı zehirlenmek istemiyor. Keban’da inanılmaz bir çevre katliamı var. Sayın Murat Kurum’a sesimiz ulaştığı anda müdahale edeceğine şahsen inanıyorum.”
“AVUSTRALYA’DA KEBAN’DA YAPTIĞINI YAPABİLİR MİSİN?”
Programda maden sahasına ilişkin Avustralya’daki çevre mevzuatına da değinen Bal, “Avustralyalı arkadaşlar, ‘Michael efendi’, Keban’da yaptığı çevre katliamını kendi memleketinde yapsaydı nelerle karşılaşırdı?” ifadelerini kullandı.
Bal, “10 milyon Avustralya doları… Devam etti, temizlemedi, 2 milyon Avustralya doları yine devam etti 12 milyon dolar… Yine temizlemedi, 7 yıl hapis. Michael efendi, sen Avustralya’da Keban’da yaptığını yapabilir misin? Yapamazsın. Cezaların ağır” dedi.
Bal, açıklamalarının devamında ise “Biz Elazığlılar olarak, Kebanlılar olarak bu işin peşini bırakmayacağız. Avustralya’da, kendi memleketinde yapamadığını benim memleketimde yapamazsın. Bakanlarımız, devletimiz, hükümetimiz, valimiz ve bürokratlarımız bu işi öğrenecekler, sana engel olacaklar” ifadelerini kullandı.
FETHİ ORUÇ’TAN TEKNİK DEĞERLENDİRMELER
Programda ayrıca cemiyet üyesi, gazeteci, dalış eğitmeni, spor ve savunma sanatları eğitmeni Fethi Oruç’un değerlendirmelerine de yer verildi.
Bal, Oruç’un Keban bölgesine hâkim olduğunu ve teknik bilgiler aktardığını belirterek, “Cemiyetimizin üyesi olan iyi bir gazeteci, aynı zamanda dalış hocası, spor ve savunma sanatları hocası Fethi Oruç, Keban’a çok hâkim. Teknik bilgiler veriyor bize, zehirli atıkların hangi güzergâhlar ile Fırat’a karıştığını anlatıyor. Durumdan balıkçıların tamamı şikâyetçi” dedi.
KEBAN HALKININ 5 MADDELİK TALEBİ
Programda Keban halkının yetkililerden beklediği talepler de gündeme getirildi.
Bal, talepleri şu şekilde sıraladı:
“Keban halkının özellikle Sayın Murat Kurum’dan, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımızdan ve Valimizden istedikleri 5 maddelik bir liste var. Diyor ki Keban halkım: Maden sahasında kapsamlı çevre denetimi yapılsın.
Toprak ve yüzey sularından bilimsel yöntemlerle numune alınsın.
Maden atıklarının hukuki sorumluluğu kimde ise gerekli temizleme çalışmalarına başlansın.
Eski maden galerilerinin güvenlik açısından yetkili firma tarafından gerekli önlemleri alınsın.”
ERKAN KÖSE: “BU ÇEVRE KİRLİLİĞİNE BİR DUR DEMEK LAZIM”
Araştırmacı Gazeteci Erkan Köse ise Keban’daki iddiaların bilimsel olarak incelenmesi gerektiğini belirterek yetkili kurumlara çağrıda bulundu.
Köse, “Keban’da çevre katliamı yaşanıyor. Bu çevre katliamına bir ‘dur’ demek lazım. Bizim bölgelerimiz madencilik açısından bereketli topraklar. Keban, Alacakaya, Maden… Allah bize bu toprakların yer altı zenginliklerini vermiş. Ama bize nasip olmuyor zenginliklerimiz” dedi.
“TOPRAK, SU VE BALIKLAR ANALİZ EDİLSİN”
Köse, özellikle bölgede kapsamlı analiz yapılması gerektiğini vurgulayarak, “Murat Kurum’dan önce sesimizin Sayın Valimize, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürümüze ulaşmasını istiyoruz. Keban’daki bu sızıntılar, Keban’daki madenden akan cüruflar, toprağa karışan kimyasallar… Bunların bir toprak analizinin yapılması, Fırat’ın suyunun analiz edilmesi, su ürünlerinin, o sularda yetişen balıkların analiz edilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Köse, “Muhtarın serzenişine bir cevap verilmesi lazım. Çok korkunç iddialar var. Orada gördüğümüz toprağın rengi, topraktaki zehirli maddelerin analiz edilmesi lazım” diye konuştu.
YETKİLİ KURUMLARA ÇAĞRI
Köse, açıklamasının devamında, “Buradan Sayın Valimize, Tarım İl Müdürümüze, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürümüze, Sağlık Müdürümüze seslenelim: Bir analiz yapılsın, bir açıklama bekleyelim. Bakanımızdan da bu işi çözmesini isteyelim” dedi.
Madencilik faaliyetlerine karşı olmadıklarını belirten Köse, “Elazığ olarak ayağa kalkmamız gerekiyor. Burada madenciliğe karşı bir tavır yok. Sadece atıl bir madenin çevreye yaydığı zehirli atıkların temizlenmesi işi var. Madeni alacaksanız, işletecekseniz sorumluluğunuzu alın” ifadelerini kullandı.
Köse son olarak, “Sayın Valimizden, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden bir açıklama bekliyoruz. Yeni Köprü firmasından bu iddialara cevap bekliyoruz” dedi.
Programda dile getirilen iddialara ilişkin yetkili kurumların ve Yeni Köprü firmasının yapacağı açıklamaların kamuoyu açısından önem taşıdığı belirtildi.