Prof. Dr. Yasemin Açık’tan Dijital Sağlık Uyarısı: “Kararı Hekiminize Bırakın”

Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Açık, dijital mecralarda hızla yayılan sağlık önerilerine karşı vatandaşları uyardı. Açık, internette karşılaşılan her sağlık bilgisinin güvenilir olmayabileceğini belirterek, özellikle ilaç, takviye ve tedaviyle ilgili kararların mutlaka hekim değerlendirmesiyle alınması gerektiğini vurguladı.

3-9 Eylül Halk Sağlığı Haftası kapsamında açıklamalarda bulunan Halk Sağlığı Uzmanı Prof. Dr. Yasemin Açık, dijital mecralardaki bilgi kirliliğine ve sağlık okuryazarlığının önemine dikkat çekti.

Sağlık okuryazarlığının yalnızca bilgiye ulaşmak anlamına gelmediğini ifade eden Prof. Dr. Açık, elde edilen bilgiyi anlama, güvenilirliğini değerlendirme ve doğru şekilde kullanmanın da büyük önem taşıdığını söyledi.

Prof. Dr. Açık, “Dünya Sağlık Örgütü, sağlık okuryazarlığını sağlığın belirleyicilerinden biri olarak tanımlıyor. Bu konu ülkemizde de gündemde. Sağlık Bakanlığı’nın 2024 yılı sonunda yayımladığı ‘Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Faktörleri Araştırması’na göre sağlıkla ilgili konularda en önemli bilgi kaynağı yüzde 69,1 ile aile hekimleri” dedi.

Araştırmalara göre vatandaşların sağlık bilgisine ulaşmak için dijital kaynakları da yoğun şekilde kullandığını belirten Açık, nüfusun yüzde 63,7’sinin internet arama motorlarından, yüzde 45,1’inin televizyondan, yüzde 29,6’sının ise sosyal medyadan sağlık bilgisi edindiğini aktardı.

Son yıllarda bu kaynaklara yapay zekâ araçlarının da eklendiğini ifade eden Prof. Dr. Açık, dijital araçların bilgiye erişimi kolaylaştırırken, ulaşılan bilgilerin doğruluğunu sorgulama sorumluluğunu da artırdığını vurguladı.

“Dijital mecralardaki her sağlık önerisine inanmayın, kararı hekiminize bırakın” diyen Açık, vatandaşların sağlık konusunda karşılaştıkları bilgilerin kaynağını mutlaka kontrol etmeleri gerektiğini söyledi.

“DOĞAL ÜRÜNLER HERKES İÇİN UYGUN OLMAYABİLİR”

Dijital platformlarda bazı bitkilerin, besinlerin ve çeşitli karışımların hastalıkları önleyen ya da tedavi eden çözümler gibi sunulduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Yasemin Açık, doğal olarak tanıtılan her ürünün herkes için güvenli olmadığına dikkat çekti.

Açık, “Bir ürün gerçekten doğal olsa bile herkes için uygun olmayabilir. Çünkü her bireyin vücudu, sağlık durumu, ihtiyaçları ve tedavilere verdiği yanıt farklıdır. Bir kişi için yararlı ya da uygun olan bir tedavi, takviye veya uygulama başka bir kişi için aynı sonucu vermeyebilir, hatta sağlık açısından risk oluşturabilir” ifadelerini kullandı.

Bitkisel ürünler ve takviyelerin kullanılan ilaçlarla etkileşime girebileceğini belirten Açık, bazı durumlarda ciddi sağlık sorunlarının ortaya çıkabileceğini kaydetti.

Vatandaşların özellikle “kesin sonuç”, “tek kürle çözüm” ve “herkese uygun” gibi ifadeler karşısında dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Açık, bir içeriğin çok izlenmesinin veya tanınmış kişiler tarafından paylaşılmasının o bilgiyi güvenilir hale getirmediğini söyledi.

Başta kronik hastalığı bulunanlar, hamileler, çocuklar ve düzenli ilaç kullananlar olmak üzere herkesin dijital mecralarda karşılaştıkları sağlık önerilerini uygulamadan önce uzman görüşü alması gerektiğini belirtti.

YAPAY ZEKÂ TANININ YERİNE GEÇMEMELİ

Prof. Dr. Yasemin Açık, sağlık alanında yapay zekâ araçlarının kullanımına da değinerek, bu teknolojilerin bilgi edinme ve güvenilir kaynaklara ulaşma konusunda yardımcı olabileceğini ifade etti.

Ancak aynı belirtilerin farklı hastalıkların habercisi olabileceğine dikkat çeken Açık, kişinin sağlık durumunun yalnızca birkaç bilgi üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirtti.

Prof. Dr. Açık, “Yapay zekâ bir konuyu anlamaya veya güvenilir kaynaklara ulaşmaya yardımcı olabilir. Ancak tanı koyma, ilaç kullanımı veya mevcut tedaviyi değiştirme gibi konuları hekime bırakmak gerekiyor” dedi.