Neden Okuduklarımızı Unutmaya Mahkumuz?

Kitapların kenarına düştüğümüz notları yıllar sonra tekrar okurken, genellikle bir yabancının zihnine bakıyormuş gibi hissederiz. Bir zamanlar bizi heyecanlandıran altını çizdiğimiz o cümleler, sanki başka birine aittir. Peki bu bir unutma beceriksizliği mi, yoksa zihnimizin doğal bir seçimi mi?
Soru, aslında okumaya dair en büyük yanılgımızı barındırıyor. Okumayı zihne bilgi istiflemek sanmak…

İnsan zihni pasif bir depo değil, sürekli kendini güncelleyen ve işine yaramayanı budayan dinamik bir sistem. Nörobilimsel gerçeklik, zihnimizi bir kütüphaneden ziyade sürekli akan bir nehre benzetiyor. Eric Kandel’in dediği gibi, bellek statik bir kayıt cihazı değil, her seferinde yeniden kurgulanan bir inşadır. Bir kitabı okuduğunuzda, o veriler zihninizdeki mevcut dünya görüşünüzle çatışır, çarpışır ve sonunda başkalaşır. Hatırlayamadığınız için unutmuş olmazsınız, o kitap artık sizin zihninizin bir parçası, sizin kişisel donanımınızın bir katmanı haline gelmiştir ve sizde izini bırakmıştır. Tıpkı bir yemeği yedikten sonra vücudunuzun o yemeğin her bir molekülünü tek tek tanımlayamaması ama o besinle güçlenmesi gibi. Kitaplar da böyledir, içeriği zamanla zihninizden uçup gider ama o kitabın size kazandırdığı estetik tortu, dünyaya bakışınızda yaşamaya devam eder.

Şu an kitaplığınızdaki kitapların çoğunu unuttunuz, biliyorum. Bu bir eksiklik değil, aksine bir eleme başarısıdır. Zihniniz sadece sizin o özgün duruşunuzu inşa etmeye yarayacak parçaları tuttu. 

Hafıza her şeyi saklamak zorunda değildir, sadece gerekli olanı, yani sizi siz yapanı muhafaza eder.