Dikkat Dağınıklığı Her Zaman Dikkatsizlik Değildir

Dikkatin sürdürülebilmesi için yalnızca zihinsel bir çaba değil, bedenin ve çevrenin de uygun koşullarda olması gerekir. Bu nedenle dikkat dağınıklığını anlamaya çalışırken kişinin “nerede, ne zaman ve hangi koşullarda” zorlandığına bakmak oldukça değerlidir.
Örneğin bazı kişiler hareket ettiklerinde daha iyi odaklanabilir. Bir çocuğun ders sırasında kıpırdanması, sandalyesinde sürekli pozisyon değiştirmesi ya da ayağa kalkmak istemesi her zaman “yerinde duramama” olarak değerlendirilmemelidir. Bedenin ihtiyaç duyduğu hareket girdisini arıyor olabilir. Kısa hareket molaları, uygun oturma düzenlemeleri veya öğrenme sırasında bedensel hareketin kontrollü biçimde kullanılması bazı kişiler için dikkat süresini destekleyebilir.

Benzer şekilde bazı kişiler fazla sesten etkilenirken, bazıları sessiz bir ortamda çalışmakta zorlanabilir. Kimi zaman hafif bir arka plan sesi, ritmik bir hareket ya da elleri meşgul eden uygun bir materyal kişinin göreve katılımını kolaylaştırabilir. Buradaki amaç, herkese aynı duyusal stratejiyi uygulamak değil; kişinin bireysel ihtiyaçlarını keşfetmektir.

Çünkü duyusal ihtiyaçlar kişiden kişiye değişir. Hatta aynı kişi farklı günlerde, yorgunluk, stres, açlık veya yoğunluk gibi faktörlere bağlı olarak farklı tepkiler verebilir. Bu nedenle “tek bir çözüm” yerine kişiyi bir bütün olarak değerlendirmek gerekir.

Ebeveynler, öğretmenler ve işverenler için de burada önemli bir mesaj var: Davranışın kendisine değil, davranışın nedenine bakmak.

“Ders dinlemiyor” dediğimiz çocuk belki de ortamın seslerini filtreleyemiyordur. “İşine konsantre olamıyor” dediğimiz yetişkin belki de çevresel uyaranların yoğunluğu nedeniyle zihinsel enerjisinin büyük bölümünü düzenlenmeye harcıyordur.

Bazen küçük bir çevresel değişiklik, büyük bir fark yaratabilir.

Çünkü dikkat, yalnızca zihnin yaptığı bir iş değildir. Dikkat; beden, beyin ve çevrenin birlikte kurduğu bir dengedir.