Eğitimin İkilemi…

Bazen yazıp yazıp bir sonraki haftaya bıraktığım veya taslak olarak kaydettiğim yazılar vardır işte onlardan biri…
Söylesem kar etmiyor söylemesem gönül razı değil dediğim ukdelerden biridir…
Türkiye’de eğitim sistemi uzun süredir ahlak, değerler ve karakter eğitimi söylemini müfredatın içine yerleştirmeye çalışmaktadır. Milli maarif modeli de bu amaçla ve oldukça iddialı uygulanabilir bir modeldir.
Ancak sahadaki gerçeklik, bu çabanın büyük ölçüde başarısız olduğunu göstermektedir. Sorun, ahlak eğitiminin müfredatta yer almaması değil; okulun, öğretmenin ve sistemin bizzat kendi davranışlarıyla bu değerleri sürekli olarak çürütmesidir. 
Ahlak eğitiminin kanımca sorun içerik değil, uygulama ve temsil sorunudur.
Bugün öğrenciler okulda empati, saygı, adalet ve sorumluluk öğreniyor. Aynı öğrenciler:
Bireyin değersizleştirildiğine, liyakatsiz atamalara , liyakatsiz olanın haklı sayıldığına her gün şahit oluyor.
Bu durumda sorun “ahlak eğitimi eksikliği” değil, ahlak eğitiminin sistem tarafından sürekli sabote edilmesidir.
Çocuk, anlatılanı değil, gördüğünü öğrenir. Ve gördüğü şey çoğu zaman şudur:
Kural var ama herkese eşit uygulanmıyor. Sınav var ama çalınan sorular var.
Kitap Doğru, Hayat Yanlış
Kohlberg, Piaget ve Gilligan gibi kuramcılar ahlaki gelişimin sosyal etkileşimle oluştuğunu söyler. Çocuklarınızı eğitmeyin, kendinizi eğitin İbni Haldun’a atfedilir…
Eğer sosyal ortam bozuksa, ahlak eğitimi de bozulur. 
Bugün okul ortamı: rekabetin merhametin önüne geçtiği, başarıya giden her yolun meşrulaştırıldığı, notun karakterden daha değerli olduğu bir yapıya dönüşmüş durumda.
Bu şartlarda verilen ahlak eğitimi, teorik olarak doğru olsa bile işlevsizdir.
Eğitim sistemi üç düzeyde ahlak üretir: Söylenen (müfredat) Gösterilen (öğretmen davranışı)
Hissedilen (kurumsal adalet)
Ülkemizde birinci var, ikinci zayıf, üçüncü ise çoğu zaman yok.
Öğrenci şunu çok erken öğreniyor: Adalet anlatılır ama uygulanmaz, Saygı öğretilir ama gösterilmez, Sorumluluk istenir ama hesap verilmez, Bu çelişki, ahlak eğitimini doğrudan çökertir.

Mahremiyetin Çöküşü ve Ahlakın Ticarileşmesi
Sosyal medya artık sadece bir iletişim aracı değil, ahlaki norm üreticisi haline gelmiştir.
Bugün öğrenciler: görünür olmayı değerli olmakla karıştırıyor, teşhir etmeyi özgürlük sanıyor,
Mahremiyeti gereksiz bir yük gibi görüyor.
Ahlak Dersi Değil, Ahlaklı Sistem Gerekir
Yeni ders eklemek çözüm değil. Din Kültürü dersini genişletmek de tek başına çözüm değil.
Çünkü problem içerik değil, inandırıcılık. Bir öğrenci şu soruya cevap bulamıyorsa:
“Hocam, bu anlattıklarınız gerçek hayatta neden yok? Verilen eğitimin hiçbir değeri kalmaz.
Yani imama kızıp abdest bozuluyor…
Ne Yapılmalı? 
Okulda ve sosyal alanda adalet görünür hale getirilmeli kayırmacılık sıfırlanmadan ahlak eğitimi olmaz.
Öğretmen otoritesi yeniden tanımlanmalı korku değil, saygı temelli ama net sınırları olan bir yapı mahremiyet, teşhir, linç kültürü açıkça tartışılmalı davranış değerlendirmesi akademik başarı kadar önemli olmalı sadece notla ölçülen sistem-ki artık not bile geçersiz halde- ahlak üretmez rol model krizi çözülmeli yani uygulanmalı…
Öğrenci, değerleri yaşayan, soru çalmamış, liyakatle gelmiş, saygılı, sorumlu, adaletli, yetişkin görmeli eğitim işi eğitimcilerin işidir sosyoloji psikoloji ve gelişim evrelerini bilen eğitimciler olmalı evet ama sistem içinde ne kadar eğitimci var…
Ahlak eğitimi bir ders değildir. Bir atmosferdir.
 Adalet yoksa, samimiyet yoksa, tutarlılık yoksa sınıfalar homojen değilse en iyi hazırlanmış müfredat bile sadece bir metin olarak kalır.
Bugün eğitim sisteminin en büyük açmazı şudur: Değerler anlatılıyor ama yaşanmıyor.
Ve çocuklar artık bunu fark edecek kadar zeki.
Yani… ez cümle… sözün özü…
AHLAKI YAŞAMAK ANLATMAKTAN ETKİLİDİR
 TEMELİ ADALETSE TADINA DOYUM OLMAZ
Kalın sağlıcakla…